چرا ورزش باعث کاهش سرطان می‌شود؟ | 5 راز پنهان

• دسته بندی: دانستنی های پزشکی / اخبار

ورزش چیزی فراتر از سوزاندن کالری است؛ بدن را وارد حالتی می‌کند که سرطان در آن احساس امنیت نمی‌کند. با تحرک منظم، هورمون‌هایی که به رشد سلول‌های سرطانی کمک می‌کنند مهار می‌شوند، التهاب خاموش می‌شود و سیستم ایمنی بهتر عمل می‌کند. هم‌زمان، کاهش چربی و بهبود گردش خون موجب می‌شود سلول‌های ناسالم نتوانند به‌راحتی پنهان شوند یا رشد کنند. در حقیقت ورزش، صحنه‌ی بازی را عوض می‌کند و بدن را از یک محیط مساعد برای سرطان به فضایی بازدارنده و مقاوم تبدیل می‌کند.

چرا ورزش باعث کاهش سرطان می‌شود؟ | 5 راز پنهان

چرا ورزش باعث کاهش سرطان می‌شود؟

ورزش از طریق چهار طریق حیاتی مهم ابتلا به سرطان را تا 40% کاهش می‌دهد:

• تعدیل هورمونی: کاهش سطح انسولین و استروژن که سوخت اصلی تومورها هستند.
• تقویت سیستم ایمنی: افزایش فعالیت سلول‌های کشنده طبیعی (NK Cells) برای شناسایی و تخریب زودهنگام سلول‌های جهش‌یافته.
• سرکوب التهاب: کاهش سیتوکین‌های التهابی که محیط رشد بدخیمی را فراهم می‌کنند.
• اصلاح متابولیسم: بهینه‌سازی عملکرد میتوکندری و جلوگیری از تجمع چربی احشایی. فعالیت بدنی نه تنها یک مکمل، بلکه یک داروی بیولوژیک برای پاکسازی محیط داخلی بدن از سموم متابولیک است.

تقویت سیستم ایمنی بدن برای کاهش ابتلا به سرطان

ورزش موجب می‌شود سربازان بدن شما آگاه‌تر شوند. زمانی که ضربان قلب بالا می‌رود، جریان خون سریع‌تر شده و گلبول‌های سفید در دورترین نقاط بدن به گردش در می‌آیند. تحقیقات نشان می‌دهند که تمرینات هوازی و قدرتی، ترشح اپی‌نفرین را افزایش داده که منجر به فراخوانی سلول‌های Natural Killer به جریان خون می‌شود.

این سلول‌ها وظیفه دارند هر سلولی که ساختار DNA غیرطبیعی دارد را پیش از تبدیل شدن به تومور، منهدم کنند. در حقیقت، ورزش مثل یک مانور نظامی مداوم، آمادگی دفاعی بدن را در بالاترین سطح ممکن نگه می‌دارد.

تنظیم هورمونی برای بستن راه‌های تغذیه سلول‌های سرطانی

بسیاری از سرطان‌ها مثل سینه و پروستات هورمون‌وابسته هستند. ورزش بر روی غدد درون‌ریز تاثیر داشته و محیط را برای رشد تومور نامساعد می‌کند. فعالیت بدنی با کاهش چربی بدن و بهبود حساسیت به انسولین، سطح هورمون‌های رشد و جنسی مازاد را تعدیل می‌نماید.

• کاهش انسولین: سطح بالای انسولین در خون مانند کود شیمیایی برای سلول‌های سرطانی عمل می‌نماید. ورزش حساسیت سلولی را بالا برده و نیاز به انسولین را کم می‌کند.

• تعدیل استروژن: بافت چربی، کارخانه تولید استروژن است. کاهش این بافت از راه تحرک، ریسک سرطان‌های مرتبط با هورمون‌های جنسی را به شدت پایین می‌آورد.

• بهبود سطح SHBG: پروتئینی که هورمون‌های آزاد را در خون مهار می‌کند تا به گیرنده‌های سرطانی نرسند.

این مقاله را از دست ندهید: دستورالعمل های جدید غربالگری سرطان پستان

مقابله با التهاب مزمن برای کاهش ابتلا به سرطان

التهاب مزمن و پنهان، بستری ایده‌آل برای جهش‌های ژنتیکی فراهم‌ می‌سازد. ورزش به عنوان یک آنتی‌اکسیدان طبیعی، این شعله‌های خاموش را مهار می‌نماید. در حین انقباض عضلات، پروتئین‌هایی به نام میوکین آزاد می‌شوند. این مواد خاصیت ضدالتهابی قدرتمندی دارند که محیط میکرو (Microenvironment) اطراف سلول‌ها را تغییر می‌دهند. وقتی شما ورزش می‌کنید، سطح فاکتورهای التهابی مثل CRP کاهش یافته و بدن از حالت هشدار قرمز خارج می‌شود.

تاثیر ورزش بر انواع سرطان‌های شایع

فواید تمرینات ورزشی در پیشگیری و درمان سرطان

تحرک بدنی تنها برای پیشگیری نبوده؛ حتی برای کسانی که در حال مبارزه با این بیماری هستند، بسیار موثر است. در اینجا برخی از کلیدی‌ترین فواید ذکر شده علمی اخیر آورده شده است:

• ترمیم DNA: افزایش کارایی آنزیم‌هایی که وظیفه اصلاح خطاهای ژنتیکی را بر عهده دارند.

• کنترل قند خون: محروم کردن سلول‌های سرطانی از گلوکز (سوخت اصلی تومورها طبق اثر واربرگ).

• کاهش خستگی ناشی از شیمی‌درمانی: بهبود اکسیژن‌رسانی به بافت‌ها و کاهش سمیت داروها.

• بهبود خلق و خو: ترشح اندورفین که سیستم ایمنی را از طریق کاهش کورتیزول (هورمون استرس) تقویت می‌کند.

• مدیریت وزن: جلوگیری از چاقی که عامل شناخته شده 13 نوع سرطان مختلف است.

متدولوژی ورزش درمانی چگونه اثر می‌گذارد؟

جهت رسیدن به اثرات ضدسرطانی، هر فعالیتی کافی نیست. شدت و تداوم، دو پایه اصلی محسوب می‌شوند. حداقل 150 دقیقه فعالیت هوازی متوسط یا 75 دقیقه فعالیت شدید در هفته به همراه دو جلسه تمرین قدرتی، استاندارد طلایی است.

بسیاری معتقدند پیاده‌روی ساده کافیست، اما علم نوین سلامت تاکید دارد که تنوع در فشار کلید اصلی است. تمرینات متناوب با شدت بالا (HIIT) منجر به شوک مثبت به سیستم میتوکندریایی شده و باعث می‌شود سلول‌های پیر و ناکارآمد (که مستعد سرطانی شدن هستند) از بین بروند؛ فرآیندی که به آن اتوفاژی می‌گویند. برای خرید امگا ۳ ویواتیون کلیک کنید.

تمرینات ورزشی برای گروه‌های مختلف

بهترین راه، ترکیب تمرینات قدرتی برای حفظ توده عضلانی (ضد سرطان سینه و ریه) و تمرینات استقامتی برای بهبود ظرفیت قلبی-عروقی است.

• افراد سالم (پیشگیری): تمرکز بر تمرینات اینتروال (HIIT) دو بار در هفته برای شوک به سیستم ایمنی.
• افراد تحت درمان: تمرکز بر یوگا و پیاده‌روی نرم جهت کاهش سموم دارویی و حفظ روحیه.
• بهبودیافتگان (جلوگیری از عود): تمرینات مقاومتی با وزنه برای تنظیم دقیق سطح هورمون‌ها و جلوگیری از استارتاپ مجدد سلول‌های خفته.

سوالات متداول 

آیا ورزش می‌تواند جایگزین درمان‌های رایج سرطان شود؟ 

خیر، فعالیت بدنی به هیچ عنوان جایگزین شیمی‌درمانی یا جراحی نخواهد بود، اما به عنوان یک درمان مکمل موثر عمل می‌کند که کارایی داروها را افزایش داده و احتمال بازگشت بیماری را به شکل معناداری کاهش می‌دهد.

بهترین زمان برای ورزش جهت پیشگیری از بیماری‌های بدخیم چه زمانی است؟ 

تداوم مهم‌تر از ساعت است، اما ورزش در صبحگاه به دلیل تنظیم ریتم شبانه‌روزی (ساعت بیولوژیک) و کنترل بهتر گلوکز خون در طول روز، توصیه بیشتری شده است تا متابولیسم سلولی در وضعیت بهینه بماند.

آیا ورزش شدید برای بیماران مبتلا به سرطان خطرناک است؟

 پاسخ این سوال کاملا فردی است؛ اما مطالعات نشان می‌دهند که حتی در طول درمان، فعالیت بدنی سبک تا متوسط تحت نظارت پزشک، نه تنها خطرناک نیست بلکه باعث تقویت قوای جسمانی برای تحمل بهتر پروسه درمان می‌شود.

سخن پایانی

در آخر، در دنیای مدرن که عوامل سرطان‌زا از غذا تا هوا ما را محاصره کرده‌اند، ورزش و سرطان دو قطب مخالف هم محسوب می‌شوند. تحرک بدنی یک راه برای تناسب اندام نیست، بلکه برای بقای سلول‌های سالم است. این مقاله از مجله دکتر روغنی، تلاشی بود برای درک اینکه چگونه تلاش‌های امروز، مانع از ریزش اشک‌های فردا می‌شود. 

منبع: pmc.ncbi.nlm.nih.gov