هورمون تراپی یا هورمون درمانی در یائسگی؛ آیا واقعا موثر است؟

• دسته بندی: دانستنی های پزشکی / اخبار

هورمون تراپی یا هورمون درمانی در دوران حساس یائسگی موثرترین روش پزشکی برای کاهش علائم آزاردهنده یائسگی مانند گرگرفتگی، تعریق زیاد شبانه، خشکی واژن، نوسانات خلق و خو و پیشگیری از پوکی استخوان است. این درمان با جایگزین کردن هورمون استروژن و در برخی زنان هورمون پروژسترون، تعادل هورمونی از دست ‌رفته را تا حد زیادی باز می‌گرداند. با این وجود، هورمون ‌تراپی برای همه زنان مناسب نبوده و پیشنهاد نمی‌شود و زمان شروع، نوع دارو، دوز مصرف و سابقه پزشکی نقش تعیین‌ کننده دارند.

هورمون تراپی یا هورمون درمانی در یائسگی؛ آیا واقعا موثر است؟

منظور از هورمون تراپی چیست؟

هورمون درمانی یعنی جایگزینی هورمون‌هایی که با یائسگی کاهش یافته‌اند تا علائم کنترل شوند. با ورود به یائسگی، تولید طبیعی استروژن و پروژسترون افت می‌کند.این افت ناگهانی، بدن را وارد وضعیت ناپایداری می‌کند که نتیجه‌اش علائمی جسمی و روانی است.

درمان هورمونی تلاش می‌کند این کاهش را به‌صورت کنترل‌شده جبران کند، نه اینکه بدن را به وضعیت قبل بازگرداند. هدف، کاهش شدت علائم و محافظت از استخوان‌ها و بافت‌های حساس به استروژن است، نه جوان‌سازی غیرواقعی.

چرا یائسگی این‌قدر علائم متفاوتی دارد؟

چون استروژن فقط هورمون جنسی نیست؛ یک تنظیم‌کننده عمومی بدن است. استروژن روی مغز، استخوان، پوست، قلب، مثانه و واژن اثر دارد. وقتی ناگهان کاهش می‌یابد:

• مرکز تنظیم دمای مغز دچار اختلال می‌شود؛ گرگرفتگی
• مخاط واژن نازک می‌شود؛ خشکی و درد
• جذب کلسیم کاهش می‌یابد؛ پوکی استخوان
• انتقال‌دهنده‌های عصبی تغییر می‌کنند؛ اضطراب و بی‌خوابی

به همین دلیل هورمون درمانی، درمانی چندبعدی محسوب می‌شود.

انواع روش‌های هورمون تراپی زنان

هر بدن منحصر به فرد است، بنابراین روش دریافت هورمون نیز نباید برای همه یکسان باشد. در جدول زیر، متداول‌ترین شیوه‌های هورمون درمانی در یائسگی را مقایسه کرده‌ایم:

استروژن درمانی و پروژسترون در زنان

در دوران یائسگی، بدن زن تغییرات هورمونی زیادی را تجربه می‌کند. یکی از مهم‌ترین این تغییرات، کاهش سطح استروژن و پروژسترون است که می‌تواند باعث علائم مختلفی مثل گرگرفتگی، خشکی واژن، بی‌خوابی و تغییرات خلقی شود.

اگر رحم شما هنوز وجود دارد، هورمون‌درمانی باید با ترکیبی از استروژن و پروژسترون انجام شود. استروژن به تسکین این علائم کمک می‌کند، اما پروژسترون نقش محافظتی داشته و از رشد بیش از حد بافت رحم (اندومتر) جلوگیری می‌کند. اگر فقط استروژن استفاده شود، ممکن است خطر سرطان رحم افزایش پیدا نماید.

خوشبختانه امروزه داروهای هورمونی جدیدی وجود دارند که ساختار مولکولی‌شان به هورمون‌های طبیعی بدن ما خیلی نزدیک است. به این هورمون‌ها، هورمون‌های همسان می‌گویند. استفاده از این هورمون‌ها باعث می‌شود که بدن راحت‌تر آن‌ها را بپذیرد و عوارض جانبی هم به حداقل برسد.

به طور خلاصه، هورمون‌درمانی در دوران یائسگی باید با دقت و تحت نظر پزشک انجام گیرد تا هم علائم رو تسکین دهد و هم از بروز مشکلات احتمالی جلوگیری نماید. برای خرید ایوینینگ پرایم رز اویل کلیک کنید.

مهم‌ترین فواید هورمون درمانی در یائسگی

در بخش مزایای اثبات شده این روش درمانی را مشاهده خواهیم کرد:

• رفع خشکی واژن و بهبود سلامت جنسی
• حفظ ضخامت و خاصیت ارتجاعی پوست
• بهبود کیفیت خواب و کاهش بیداری‌های مکرر
• توقف فوری گرگرفتگی‌های شدید و تعریق شبانه
• کاهش خطر ابتلا به دیابت نوع دو با بهبود حساسیت به انسولین
• تثبیت خلق‌وخو و کاهش علائم افسردگی ناشی از نوسانات هورمونی
• محافظت از بافت مغز و کاهش ریسک ابتلا به آلزایمر در شروع زودهنگام
• حفظ تراکم استخوان و پیشگیری قاطع از شکستگی‌های ناشی از پوکی استخوان

این مقاله را از دست ندهید: همه چیز درباره یائسگی مردانه یا آندروپوز

عوارض هورمون درمانی در یائسگی

عوارض دارد، اما قابل مدیریت و وابسته به نوع و زمان مصرف است.

شایع‌ترین عوارض

• حساسیت پستان
• نفخ و تهوع خفیف
• لکه‌بینی در ماه‌های اول
• عوارض جدی‌تر هورمون درمانی
• افزایش خطر لخته شدن خون
• افزایش ریسک سرطان پستان در مصرف طولانی‌مدت ترکیبی

شروع زودهنگام، دوز مناسب و انتخاب مسیر غیرخوراکی، خطرات را به‌طور قابل‌توجهی کاهش می‌دهد.

سخن پایانی

یائسگی یک مرحله کاملاً طبیعی و اجتناب‌ناپذیر در زندگی هر زنی بوده که با تغییرات هورمونی قابل توجهی همراه می‌شود. این تغییرات می‌توانند باعث بروز علائم مختلفی نیز شوند، هم از نظر جسمی و هم از نظر روحی. اما می‌توانیم با کمک روش‌های مختلف، این دوران را با آرامش بیشتری سپری کنیم. یکی از این روش‌ها، هورمون‌درمانی بوده که با هدف جبران کمبود استروژن و پروژسترون انجام می‌شود. این درمان می‌تواند به کاهش علائمی مثل گرگرفتگی‌های ناگهانی، عرق‌های شبانه، خشکی و ناراحتی ناحیه واژن، مشکلات خواب و حتی کاهش تراکم استخوان کمک نماید.

البته مهم است که بدانید هورمون‌ درمانی یک تصمیم شخصی و با در نظر گرفتن شرایط فردی هر خانم گرفته می‌شود. نوع هورمونی که استفاده می‌شود، زمان شروع درمان و دوز مناسب، همگی باید با دقت و تحت نظر پزشک متخصص تعیین شوند تا بیشترین فایده را داشته باشند و خطرات احتمالی به حداقل برسند.

به طور کلی، یائسگی یک فرصت عالی برای بازنگری در سبک زندگی و تمرکز بر سلامتی و تندرستی خودمان است. با مراقبت‌های مناسب و در صورت نیاز، با کمک هورمون‌ درمانی، می‌توانیم دوران یائسگی رو به یک تجربه مثبت و سازنده تبدیل کنیم.

سوالات متداول 

1. آیا هورمون درمانی باعث چاقی می‌شود؟

خیر. در واقع، یائسگی باعث تجمع چربی در ناحیه شکم می‌شود. هورمون درمانی با بهبود متابولیسم می‌تواند به توزیع سالم‌تر چربی در بدن کمک کند، هرچند ممکن است در ابتدا کمی احتباس آب رخ دهد.

2. درمان تا چند سال باید ادامه یابد؟

پاسخ استانداردی وجود ندارد. بسیاری از متخصصان توصیه می‌کنند تا زمانی که فواید (مانند کیفیت زندگی و سلامت استخوان) بر ریسک‌ها غلبه دارد، درمان تحت نظر پزشک ادامه یابد.

3. آیا هورمون‌تراپی جایگزین برای بیماران با سابقه سرطان سینه مجاز است؟

به طور کلی برای این افراد روش‌های غیرهورمونی یا درمان‌های موضعی واژینال با دوز بسیار پایین توصیه می‌شود. تصمیم نهایی باید با مشورت تیم انکولوژی باشد.

منبع: mayoclinic