هورمون تراپی یا هورمون درمانی در یائسگی؛ آیا واقعا موثر است؟

• دسته بندی: دانستنی های پزشکی / اخبار

هورمون تراپی یا هورمون درمانی در یائسگی موثرترین روش پزشکی برای کاهش علائم آزاردهنده یائسگی مانند گرگرفتگی، تعریق شبانه، خشکی واژن، نوسانات خلقی و پیشگیری از پوکی استخوان است. این درمان با جایگزینی استروژن و در برخی زنان پروژسترون، تعادل هورمونی ازدست‌رفته را تا حدی بازمی‌گرداند. با این وجود، هورمون‌تراپی برای همه مناسب نیست و زمان شروع، نوع دارو، دوز مصرف و سابقه پزشکی نقش تعیین‌کننده دارند.

هورمون تراپی یا هورمون درمانی در یائسگی؛ آیا واقعا موثر است؟

منظور از هورمون تراپی چیست؟

هورمون درمانی یعنی جایگزینی هورمون‌هایی که با یائسگی کاهش یافته‌اند تا علائم کنترل شوند. با ورود به یائسگی، تولید طبیعی استروژن و پروژسترون افت می‌کند.این افت ناگهانی، بدن را وارد وضعیت ناپایداری می‌کند که نتیجه‌اش علائمی جسمی و روانی است.

درمان هورمونی تلاش می‌کند این کاهش را به‌صورت کنترل‌شده جبران کند، نه اینکه بدن را به وضعیت قبل بازگرداند. هدف، کاهش شدت علائم و محافظت از استخوان‌ها و بافت‌های حساس به استروژن است، نه جوان‌سازی غیرواقعی.

چرا یائسگی این‌قدر علائم متفاوتی دارد؟

چون استروژن فقط هورمون جنسی نیست؛ یک تنظیم‌کننده عمومی بدن است. استروژن روی مغز، استخوان، پوست، قلب، مثانه و واژن اثر دارد. وقتی ناگهان کاهش می‌یابد:

• مرکز تنظیم دمای مغز دچار اختلال می‌شود؛ گرگرفتگی
• مخاط واژن نازک می‌شود؛ خشکی و درد
• جذب کلسیم کاهش می‌یابد؛ پوکی استخوان
• انتقال‌دهنده‌های عصبی تغییر می‌کنند؛ اضطراب و بی‌خوابی

به همین دلیل هورمون درمانی، درمانی چندبعدی محسوب می‌شود.

انواع روش‌های هورمون تراپی زنان

هر بدن منحصر به فرد است، بنابراین روش دریافت هورمون نیز نباید برای همه یکسان باشد. در جدول زیر، متداول‌ترین شیوه‌های هورمون درمانی در یائسگی را مقایسه کرده‌ایم:

استروژن درمانی و پروژسترون در زنان

در صورتی که اگر رحم شما خارج نشده است، هورمون درمانی در یائسگی همواره باید شامل ترکیبی از استروژن و پروژسترون باشد. استروژن وظیفه اصلی رفع علائم را بر عهده دارد، اما پروژسترون برای محافظت از پوشش داخلی رحم (اندومتر) در برابر رشد بیش از حد سلول‌ها ضروری است.

درمان‌های نوین امروزی از هورمون‌های همسان با بدن استفاده می‌کنند که ساختار مولکولی مشابه هورمون‌های انسانی دارند. این امر موجب شده تا عوارض جانبی به حداقل برسد و پذیرش بدن به حداکثر برسد. برای خرید ایوینینگ پرایم رز اویل کلیک کنید.

مهم‌ترین فواید هورمون درمانی در یائسگی

در بخش مزایای اثبات شده این روش درمانی را مشاهده خواهیم کرد:

• رفع خشکی واژن و بهبود سلامت جنسی
• حفظ ضخامت و خاصیت ارتجاعی پوست
• بهبود کیفیت خواب و کاهش بیداری‌های مکرر
• توقف فوری گرگرفتگی‌های شدید و تعریق شبانه
• کاهش خطر ابتلا به دیابت نوع دو با بهبود حساسیت به انسولین
• تثبیت خلق‌وخو و کاهش علائم افسردگی ناشی از نوسانات هورمونی
• محافظت از بافت مغز و کاهش ریسک ابتلا به آلزایمر در شروع زودهنگام
• حفظ تراکم استخوان و پیشگیری قاطع از شکستگی‌های ناشی از پوکی استخوان

این مقاله را از دست ندهید: همه چیز درباره یائسگی مردانه یا آندروپوز

عوارض هورمون درمانی در یائسگی

عوارض دارد، اما قابل مدیریت و وابسته به نوع و زمان مصرف است.

شایع‌ترین عوارض

• حساسیت پستان
• نفخ و تهوع خفیف
• لکه‌بینی در ماه‌های اول
• عوارض جدی‌تر هورمون درمانی
• افزایش خطر لخته شدن خون
• افزایش ریسک سرطان پستان در مصرف طولانی‌مدت ترکیبی

شروع زودهنگام، دوز مناسب و انتخاب مسیر غیرخوراکی، خطرات را به‌طور قابل‌توجهی کاهش می‌دهد.

سخن پایانی

در نهایت، یائسگی مرحله‌ای طبیعی از زندگی زنان محسوب می‌شود که با تغییرات هورمونی گسترده، بدن را در معرض علائم جسمی و روانی چالش‌برانگیز قرار می‌دهد. هورمون درمانی در یائسگی با هدف جبران کاهش استروژن و پروژسترون، می‌تواند گرگرفتگی، تعریق شبانه، خشکی واژن، اختلال خواب و کاهش تراکم استخوان را کاهش دهد. انتخاب نوع درمان، زمان شروع و دوز مناسب، نقش چشمگیری در اثرگذاری دارد.

سوالات متداول 

1. آیا هورمون درمانی باعث چاقی می‌شود؟

خیر. در واقع، یائسگی باعث تجمع چربی در ناحیه شکم می‌شود. هورمون درمانی با بهبود متابولیسم می‌تواند به توزیع سالم‌تر چربی در بدن کمک کند، هرچند ممکن است در ابتدا کمی احتباس آب رخ دهد.

2. درمان تا چند سال باید ادامه یابد؟

پاسخ استانداردی وجود ندارد. بسیاری از متخصصان توصیه می‌کنند تا زمانی که فواید (مانند کیفیت زندگی و سلامت استخوان) بر ریسک‌ها غلبه دارد، درمان تحت نظر پزشک ادامه یابد.

3. آیا هورمون‌تراپی جایگزین برای بیماران با سابقه سرطان سینه مجاز است؟

به طور کلی برای این افراد روش‌های غیرهورمونی یا درمان‌های موضعی واژینال با دوز بسیار پایین توصیه می‌شود. تصمیم نهایی باید با مشورت تیم انکولوژی باشد.

منبع: mayoclinic