قرص ماینوکسیدیل؛ پایان ریزش مو یا خطر قلبی؟

• دسته بندی: اطلاعات دارویی / زیبایی

قرص ماینوکسیدیل، به عنوان یک داروی گشادکننده عروق امروزه با دوزهای بسیار پایین (LDOM) به عنوان یکی از قوی‌ترین سلاح‌ها علیه آلوپسی آندروژنیک و ریزش موی سکه‌ای شناخته می‌شود. برخلاف محلول‌های موضعی که وابسته به آنزیم‌های پوست سر هستند، فرم خوراکی این دارو با ورود به جریان خون و تبدیل شدن به فرم فعال توسط کبد، فولیکول‌های مو را به طور مستقیم تحریک نموده و فاز رشد (آناژن) را طولانی می‌کند. در صورتی که نگران عوارض هستید، باید بدانید که در دوزهای کنترل شده (کمتر از 5 میلی‌گرم)، عوارض قلبی نادر است و شایع‌ترین چالش، رویش موهای زائد در سایر نقاط بدن (هایپرتریکوزیس) خواهد بود. این روش برای کسانی که از چسبندگی محلول‌ها خسته‌اند یا بدنشان به درمان موضعی پاسخ نمی‌دهد، گزینه‌ای عالی است.

ماینوکسیدیل خوراکی چه تفاوتی با ماینوکسیدیل موضعی دارد؟

قرص ماینوکسیدیل چگونه موها را نجات می‌دهد؟

نحوه اثر این دارو بیش از افزایش جریان خون است. ماینوکسیدیل یک بازکننده کانال‌های پتاسیم (K-ATP) است. زمانی که شما قرص را مصرف می‌کنید، دارو وارد سیستم گوارش و سپس کبد می‌شود. 

نکته اصلی که به آن اشاره نمی‌شود، نقش آنزیم سولفوترانسفراز است. ماینوکسیدیل جهت اثرگذاری باید به ماینوکسیدیل سولفات تبدیل شود. در روش موضعی، بسیاری از افراد در پوست سر خود فاقد مقدار کافی از این آنزیم هستند و به همین دلیل محلول روی آن‌ها اثر نمی‌کند. 

اما در روش خوراکی، کبد با دارا بودن منابع غنی از سولفوترانسفراز، دارو را به فرم اکتیو تبدیل کرده و از طریق مویرگ‌ها به ریشه مو می‌رساند. این روش منجر به اتفاقات زیر می‌شود:

• باز شدن کانال‌های پتاسیم در سلول‌ها
• هایپرپولاریزاسیون غشای سلولی
• گشاد شدن عروق ریز تغذیه‌کننده فولیکول می‌شود

مطالعات حاکی از آن است که ماینوکسیدیل خوراکی می‌تواند فاز تلوژن را کم کرده و فاصله زمانی تا شروع فاز آناژن جدید را کاهش دهد.

فواید و خواص درمانی ماینوکسیدیل خوراکی

در اینجا مهم‌ترین مزایای قرص ماینوکسیدیل را باهم می‌بینیم:

• تاثیر مستقل از آنزیم پوست: مناسب برای کسامی که بدنشان به ماینوکسیدیل موضعی مقاوم است.
• حذف دردسرهای موضعی: خداحافظی با چرب شدن مو، التهاب، خارش شدید و درماتیت تماسی ناشی از پروپیلن گلیکول موجود در محلول‌ها.
• پوشش سراسری: برخلاف محلول که فقط جایی که مالیده شود اثر می‌کند، قرص موجب ضخیم شدن تار مو در تمام نواحی کم‌پشت سر می‌شود.
• هزینه مقرون‌به‌صرفه: قیمت دوزهای پایین خوراکی در درازمدت اغلب کمتر از خرید مداوم فوم‌ها و محلول‌ است.
• تقویت موهای کاشته شده: جراحان کاشت مو اغلب به منظور جلوگیری از شوک ریزش و تقویت گرافت‌های جدید، این دارو را تجویز می‌نمایند.

ماینوکسیدیل خوراکی را چگونه مصرف کنیم؟

دوز مناسب در ماینوکسیدیل خوراکی بسیار حائز اهمیت است. هیچگاه نباید دوز استاندارد فشار خون (10 تا 40 میلی‌گرم) را برای مو استفاده نمود.

• برای خانم‌ها: به طور معمول دوزها بین 0.25 تا 1.25 میلی‌گرم در روز متغیر است. شروع با دوز پایین برای سنجش تحمل بدن الزامی است.
• برای آقایان: دوزها کمی بالاتر، اغلب بین 2.5 تا 5 میلی‌گرم تجویز می‌شود.

اغلب متخصصان پوست و مو پیشنهاد می‌کنند درمان را با دوز بسیار کم شروع کرده و هر 3 ماه یکبار، در صورت عدم مشاهده عوارض جانبی و نیاز به تاثیر بیشتر، دوز را پله‌ای افزایش دهید. برای خرید شامپو ضد ریزش ماینوکسیدیل لامینین کلیک کنید.

عوارض جانبی و خطرات ماینوکسیدیل

هر دارویی که بر عروق اثر می‌گذارد، پتانسیل ایجاد عوارض دارد. اما در دوزهای پایین مورد استفاده برای مو، داستان بسیار متفاوت است.

1. هایپرتریکوزیس (پرمویی ناخواسته)

این شایع‌ترین عارضه است که در حدود 15 تا 20 درصد مصرف‌کنندگان ممکن است رخ دهد. ممکن است موهای صورت (پیشانی، شقیقه)، دست‌ها یا پشت ضخیم‌تر شوند. این عارضه خطرناک نیست اما از نظر زیبایی می‌تواند آزاردهنده باشد و اغلب با لیزر یا تنظیم دوز قابل مدیریت است.

2. مشکلات قلبی و عروقی

• افت فشار خون وضعیتی

ممکن است در زمان برخاستن ناگهانی احساس سرگیجه کنید.

• تپش قلب یا تاکیکاردی

افزایش ضربان قلب ناشی از تلاش بدن برای جبران گشادی عروق.

• ادم (تجمع مایعات)

تورم در پاها یا دور چشم. این مورد در دوزهای بالای 5 میلی‌گرم شایع‌تر است اما در دوزهای پایین هم گزارش شده است.

• افیوژن پریکارد

تجمع مایع دور قلب (بسیار نادر و اغلب در بیماران کلیوی با دوزهای بالا دیده شده است، اما باید بدانید).

3. پدیده شدرینگ

در 4 تا 6 هفته اول مصرف، ممکن است ریزش موی شما مضاعف شود. اما نباید نترسید. این نشانه عملکرد داروست. دارو موهای ضعیف (تلوژن) را به زور خارج می‌کند تا موهای جدید و ضوی (آناژن) جایگزین شوند. قطع دارو در این مرحله بدترین کار ممکن است.

آیا علم هم ماینوکسیدیل را تایید می‌کند؟

یک مطالعه جامع منتشر شده در JAAD (Journal of the American Academy of Dermatology) حاکی از آن است که ماینوکسیدیل خوراکی با دوز پایین (LDOM) پروفایل ایمنی قابل قبولی دارد. 

در این مطالعه که روی بیش از 1400 بیمار انجام شد، تنها 1.7 درصد از بیماران به دلیل عوارض جانبی مجبور به قطع دارو شدند. این آمار نشان می‌دهد که ترس از عوارض سیستمیک در دوزهای اصلاح شده، کمی اغراق‌آمیز بوده، هرچند نباید نادیده گرفت.

همچنین مقاله‌ای در International Journal of Trichology مقایسه‌ای بین دوز 5 میلی‌گرم خوراکی و 5 درصد موضعی انجام داد و نتیجه گرفت که فرم خوراکی در تراکم نهایی مو عملکردی برابر یا حتی بهتر داشته، در حالی که رضایت بیماران از سهولت مصرف در گروه خوراکی به طرز معناداری بالاتر بوده است.

این مقاله را از دست ندهید: کمبود کدام ویتامین‌ها موجب ریزش مو می‌شود؟

چه کسانی نباید قرص ماینوکسیدیل مصرف کنند؟

پزشک شما پیش از تجویز، باید سابقه پزشکی شما را زیر و رو کند. در صورتی که جزو دسته‌های زیر هستید، این قرص برای شما اصلا مناسب نیست:

• افرادی که فشار خون بسیار پایین دارند
• مبتلایان به نارسایی قلبی یا سابقه سکته قلبی اخیر
• افراد دارای سابقه فئوکروموسیتوم (تومور غده فوق کلیه)
• خانم‌های باردار یا شیرده (ماینوکسیدیل در گروه C بارداری قرار دارد و می‌تواند باعث نقص مادرزادی شود)

سخن پایانی

در نهایت، باید گفت که قرص ماینوکسیدیل یک داروی سریع‌الاثر نیست؛ همچتین یک سم خطرناک نیست که خیلی‌ها از آن می‌ترسند؛ بلکه دارویی است که اگر با دانش، دوز صحیح و نظارت پزشک مصرف شود، می‌تواند ورق را در ریزش مو برگرداند. 

در صورتی که از استفاده هر روزه محلول‌های موضعی خسته‌اید یا نتیجه‌ای نگرفته‌اید، این گزینه خوراکی می‌تواند فولیکول‌های شما را تقویت کند. اما فراموش نکنید، خوددرمانی با داروهای موثر بر سیستم قلبی-عروقی، می‌تواند خطرناک باشد.

سوالات متداول

1. آیا مصرف قرص ماینوکسیدیل باعث رشد موهای زائد در صورت خانم‌ها می‌شود؟

بله، احتمال آن وجود دارد. حدود 10 تا 20 درصد خانم‌ها ممکن است شاهد ضخیم شدن موهای صورت باشند. این عارضه وابسته به دوز است و اغلب با کاهش دوز دارو به کمتر از 1 میلی‌گرم یا روش‌های موزدایی قابل کنترل است.

2. اگر مصرف قرص را قطع کنیم، چه اتفاقی برای موهایمان می‌افتد؟

تمام موهایی که به واسطه دارو حفظ شده یا رشد کرده‌اند، ظرف 3 تا 6 ماه می‌ریزند. آلوپسی آندروژنیک یک وضعیت پیش‌رونده ژنتیکی است و درمان آن (چه خوراکی چه موضعی) نیازمند تداوم مادام‌العمر است.

3. تفاوت تاثیر قرص ماینوکسیدیل با فیناستراید چیست؟

نحوه اثر کاملا متفاوت است. فیناستراید جلوی تخریب فولیکول توسط هورمون DHT را می‌گیرد (دفاع)، اما ماینوکسیدیل مستقیماً رشد مو را تحریک می‌کند (حمله). ترکیب این دو اغلب بهترین نتیجه را می‌دهد.

4. چه زمانی بهترین وقت برای خوردن قرص است؟ 

زمان خاصی ارجحیت ندارد، اما مصرف آن قبل از خواب ممکن است عوارضی مثل سرگیجه احتمالی را پوشش دهد. مهم‌ترین نکته، مصرف دارو در یک ساعت مشخص در هر روز برای حفظ سطح خونی ثابت است.

5. آیا می‌توان همزمان از محلول و قرص استفاده کرد؟

اغلب نیازی نیست و توصیه نمی‌شود، زیرا ریسک عوارض جانبی مثل افت فشار خون را بالا می‌برد. اما در موارد بسیار مقاوم، برخی پزشکان تحت نظارت دقیق ممکن است درمان ترکیبی کوتاه‌مدت را تجویز کنند.

منبع: clevelandclinic